	Balladyna \| inne lektury \| kontakt \| reklama \| studia

	• streszczenie • opracowanie • bohaterowie • życie i twórczość autora • test

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Balladyna

„Szekspiryzm” w „Balladynie” Juliusza Słowackiego

W kwestii fantastyki dramat Słowackiego wykazuje podobieństwo do dramatów Szekspira, zwłaszcza w kreacji postaci – reprezentantów świata nadprzyrodzonego. U angielskiego dramaturga często „występują” duchy, elfy itp. Obydwa światy: świat fantastyki i świat ludzi przenikają się, wzajemnie na siebie oddziaływają, nie zaciera się granica między nimi – są płynne.

U Szekspira galerię postaci uzupełniają przedstawiciele stanów i środowisk typowych dla literatury historycznej oraz baśniowej: król, rycerz, chłop, dworzanin. Balladyna naśladuje te wątki, a niektóre nawet parodiuje, np. Grabca – chłopka ze skłonnością do gorzałki, któremu czasem marzy się srogie panowanie (Grabiec jako król dzwonkowy):

„Więc wszystko mam, co król ma. Ach! Ach! A gdzie gminne
Szołdry? Poddani moi, którym ja panuję...”

Podobnie jak w szekspirowskim Śnie nocy letniej, tak i w Balladynie Słowackiego duchy (u Szekspira elfy) wpływają na wydarzenia rozgrywające się w świecie ludzi, groza zderza się z komizmem. Nimfa wodna zakochuje się w człowieku – Grabcu i aby go zdobyć narusza panujące w świecie ludzi zasady, używa fantastycznych mocy, by zwabić młodzieńca w swoje sidła. Posyła fantazyjne diabliki, a te mącą i zaburzają plany ludzi: Kirkor, nieopatrznie łamiąc koło w karecie, trafia do domu ubogiej wdowy, która pod chłopską strzechą „chowa” dwie krasawice:

„Tego pana w płaszczu złotym
Hymnem wiatru czułym, tkliwym
Zaprowadź aż do chaty,
Gdzie mieszka uboga wdowa
I dwie młode córki chowa
Uczyń, tak, by pan bogaty
Wziął tam żonę i we dwoje
Odjechał złotą karetą
Luby Skierko! dziecię moje!”

Ta z pozoru „dziewicza” intryga przekształca się wkrótce w „spektakl” o osobowości i naturze człowieka, z uwzględnieniem aspektów moralnych.

Jeden z badaczy literatury – Wiktor Weintraub pisał o Słowackim: „Chciał pokazać (...) – że potrafił ewokować (alegoryzować, wyrazić) zwiewność, polot, poetycki czar szekspirowskiej fantastyki czy grozę sławnych tragicznych scen „Leara” i „Makbeta” oraz że naśladownictwo to nie jest artystycznym niewolnictwem, zatraceniem się w pierwowzorze, ale przeciwnie, jest świadectwem jego suwerennej władzy nad światem przedstawień i procederami artystycznymi szekspirowskiego teatru, że bawi się tym teatrem (...)”

Scena z aktu I obrazująca ucztę u Kirkora przypomina niektóre sytuacje z dramatów Szekspira: omdlenie Balladyny i omdlenie Lady Makbet, pojawiający się duch Banka z Makbeta i duch Aliny, wygnanie matki - Wdowy przez Balladynę kojarzy się z wygnaniem ojca przez córki z Króla Leara. Słowacki nie naśladuje jednak Szekspira, ale do niego nawiązuje, nie w sposób dokładny, lecz przez subtelną aluzję, niekiedy parodię, co dowodzi jego oryginalności.

Kim chcesz zostać?

Szybki test:

Nawiązanie do dramatów Szekspira odnajdujemy zwłaszcza w:
a) umieszczeniu akcji nad jeziorem
b) grotesce
c) kreacji postaci
d) pokazaniu życia prostego ludu
Rozwiązanie

Omdlenie Balladyny i pojawiający się duch Aliny są nawiązaniem do:
a) Hamleta
b) Snu nocy letniej
c) Króla Leara
d) Makbeta
Rozwiązanie

Duchy u Słowackiego sa nawiązaniem do elfów pojawiających się u Szekspira w:
a) Królu Learze
b) Śnie nocy letniej
c) Makbecie
d) Hamlecie
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Streszczenia	Opracowanie
• „Balladyna” streszczenie szczegółowe • Streszczenie „Balladyny” w pigułce	• Geneza „Balladyny” • Czas i miejsce akcji w „Balladynie” • Baśniowość, ludowość i historia w „Balladynie” Słowackiego • Problematyka władzy w „Balladynie” • Biografia Juliusza Słowackiego • „Balladyna” jako antybaśń i antydramat • Konflikty moralne w „Balladynie” • „Balladyna” jako dramat romantyczny – kompozycja i struktura • Styl „Balladyny” • Melodyjność i plastyczność „Balladyny” • Symbolika „Balladyny” • Fantastyka w „Balladynie” • Groteska w „Balladynie” • Plan wydarzeń „Balladyny” • Motywy literackie w „Balladynie” • „Szekspiryzm” w „Balladynie” Juliusza Słowackiego • Najważniejsze inscenizacje „Balladyny” • Nawiązania do „Balladyny” • Kalendarium twórczości Słowackiego • Opinie i komentarze o „Balladynie” • Najważniejsze cytaty „Balladyny” • Bibliografia
Bohaterowie
• „Balladyna” – charakterystyka tytułowej postaci • Alina i Balladyna – charakterystyka porównawcza • Charakterystyka postaci fantastycznych – Goplana, Skierka i Chochlik • Charakterystyka pozostałych bohaterów

Tagi: