Balladyna | inne lektury | kontakt | reklama | studia
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Balladyna

„Balladyna” jako dramat romantyczny – kompozycja i struktura

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Ewa Petniak

Już w akcie I zarysowuje się motyw pioruna – słowa Pustelnika: „O! bogdaj piorun!”, który powtarza się - przekleństwo Wdowy rzucone na mieszkańców zamku: „Niech bije w zamek gromem” i kończy sztukę – Balladyna rażona gromem. Wyraźne są też inne motywy: motyw „kainowego” znamienia na czole, motyw jaskółki, zwykłej dziewczyny z ludu jako panny dla rycerza, dzbanka malin. W poszczególnych scenach zauważa się didaskalia – odautorskie sugestie dotyczące np. zachowania i wyglądu postaci, dekoracji, położenia – umiejscowienia scen, charakterystyczne dla dramatu jako sztuki inscenizacyjnej: „Grom bije głośny... Balladyna budzi się”, „Grabiec budząc się” – Akt IV, scena I.

Postacie dzielą się na „osoby” – ludzi i „osoby fantastyczne” - podobne do ludzi, lecz o nadprzyrodzonych mocach.(plan metafizyczny). Wszystkie jednak zbudowane są na zasadzie psychologicznej jednolitości. Bohaterom obce są rozterki intelektualne, emocjonalizm też jest ograniczony. Nie ma wyeksponowanych przeżyć wewnętrznych. Autor, co prawda, informuje, w jaki sposób zachowa się dana postać, ale nie czyni tego w celu, by ujawnić wewnętrzne komplikacje psychiczne, ale by precyzyjniej określić naturę postaci, np. w scenie zabójstwa Balladyna „wstaje z pomięszaniem”, mówi „z wściekłością natrętną”, Alina zaś „z dziecięcym naigrywaniem się”.

Każdy z bohaterów uosabia określoną postawę, ideę lub typ ludzki. Kirkor jest, na przykład, typem rycerza poświęcającego się dla ojczyzny, Alina to wzorzec dobrej siostry, reprezentantka cnotliwego ludu, Grabiec kojarzy się z przyziemnością i ludową sprawiedliwością, Filon natomiast uosabia świat poetyckiej wyobraźni, Goplana – nadnaturalne siły mogące wpływać na świat ludzki. Nie są to postacie „rozdarte wewnętrznie”, skomplikowane psychologicznie, przypominają raczej bohaterów oświeceniowej powiastki filozoficznej, bajki, czy ludowej baśni, niemniej jednak ujawniają elementy tragizmu, ponieważ każda z nich sama w sobie zawiera co najmniej dwie przeciwstawne wartości, z tym że jedna z nich jest wartością dominującą; Balladyna, mimo okrucieństwa, żądzy władzy, chciałaby kochać matkę i wie, że powinna:


„I mąż, i matka – ta kobieta gminna...
Trzeba ją kochać, to matka.”,


pragnie również być sprawiedliwa, co najlepiej widać w scenie końcowej:

„Przysięgam sobie samej, w oczach Boga,
Być sprawiedliwą.”


Alina to czasem „prowokatorka”, która także chciałaby zdobyć „księcia z bajki”:

„Bo też widzisz, siostro, że ten dzbanek
To moje szczęście, mój mąż, mój kochanek,
Moje sny złote i mój ślubny wianek,
I wszystko moje...”


Kirkor to dzielny rycerz, ale nie radzi sobie w wyborze małżonki, niewinna z pozoru nimfa wodna Goplana potrafi uknuć całkiem niezły „spisek”, ponieważ zapałała uczuciem do ziemskiego Grabca.

W tym aspekcie bohaterowie nie są jednoznaczni moralnie, podobnie jak cały świat przedstawiony, „który płynie, jak weselna muzyka – jednocześnie „smutnie i wesoło.”

W kwestii fantastyki dramat Słowackiego wykazuje podobieństwo do dramatów Szekspira, zwłaszcza w kreacji postaci – reprezentantów świata nadprzyrodzonego. U angielskiego dramaturga często „występują” duchy, elfy itp. Obydwa światy: świat fantastyki i świat ludzi przenikają się, wzajemnie na siebie „działają”, nie zaciera się granica między nimi – są niejako płynne. U Szekspira galerię postaci uzupełniają przedstawiciele stanów i środowisk typowych dla literatury historycznej oraz baśniowej: król, rycerz, chłop, dworzanin. Balladyna „naśladuje” te wątki, a niektóre nawet parodiuje, np. Grabca – chłopka ze skłonnością do gorzałki, leniwego, któremu czasem marzy się srogie panowanie (Grabiec jako król dzwonkowy):

strona:    1    2    3  




Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Szybki test:

Kompozycja "Balladyny" jest:
a) złożona
b) otwarta
c) rozwojowa
d) zamknięta
Rozwiązanie

Fatum w "Balladynie" to:
a) dążenie do zagłady
b) determinacja bohaterów
c) ciemne moce
d) siły przyrody i fantastyczne moce
Rozwiązanie

Bohaterowie "Balladyny" są:
a) zanalizowani pod kątem psychologicznym
b) bohaterami komediowymi
c) niejednoznaczni moralnie
d) zdecydowanie wierni dobru albo złu
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Balladyna” streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Balladyny” w pigułce
Geneza „Balladyny”
Czas i miejsce akcji w „Balladynie”
Baśniowość, ludowość i historia w „Balladynie” Słowackiego
Problematyka władzy w „Balladynie”
Biografia Juliusza Słowackiego
„Balladyna” jako antybaśń i antydramat
Konflikty moralne w „Balladynie”
„Balladyna” jako dramat romantyczny – kompozycja i struktura
Styl „Balladyny”
Melodyjność i plastyczność „Balladyny”
Symbolika „Balladyny”
Fantastyka w „Balladynie”
Groteska w „Balladynie”
Plan wydarzeń „Balladyny”
Motywy literackie w „Balladynie”
„Szekspiryzm” w „Balladynie” Juliusza Słowackiego
Najważniejsze inscenizacje „Balladyny”
Nawiązania do „Balladyny”
Kalendarium twórczości Słowackiego
Opinie i komentarze o „Balladynie”
Najważniejsze cytaty „Balladyny”
Bibliografia




Bohaterowie
„Balladyna” – charakterystyka tytułowej postaci
Alina i Balladyna – charakterystyka porównawcza
Charakterystyka postaci fantastycznych – Goplana, Skierka i Chochlik
Charakterystyka pozostałych bohaterów





Tagi: