Baśniowość, ludowość i historia w „Balladynie” Słowackiego ostatnidzwonek.pl
      Balladyna | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Balladyna

Baśniowość, ludowość i historia w „Balladynie” Słowackiego

Dzieło Słowackiego jest oryginalną „fantastyczną legendą” – legendą zrodzoną w fantazji i wyobraźni autora, pozbawioną historycznych „przekaźników”. Brak w niej faktów historycznych (wydarzeń, realnych postaci), konsekwencji w zakresie czasowych i geograficznych realiów. Nie ma również psychologicznego prawdopodobieństwa postaci. Próżno doszukiwać się racjonalnej motywacji zdarzeń. Na plan pierwszy wysuwa się swobodna autorska fantazja. Ona narzuca światu przedstawionemu własne reguły.

[nr]Legenda – opowieść o niezwykłych wydarzeniach związanych z historią, powstaniem danego miasta, państwa, uwzględniająca elementy niezwykłości, cudowności. Osnuta na wątkach i wierzeniach ludowych. Czasem „relacjonowała” nietypowy, „nadprzyrodzony” żywot jakiegoś bohatera. Występowali w niej odważni, waleczni rycerze, piękne księżniczki, wszechwładni królowie oraz postacie z pogranicza iluzji np. smoki, duchy, zjawy itp. Wyklarowała się w średniowieczu i początkowo była formą przekazu ustnego. Przykłady: legenda o św. Aleksym, legenda o smoku wawelskim, legenda o Lechu, Czechu i Rusie, legenda o złotej kaczce z cyklu legend warszawskich.[/nr]

Słowacki stworzył w „Balladynie” własną wizję czasów prehistorycznych. Czerpał z historycznych legend, podań i baśni. Swoją „baśń historyczną” komponował z rozmaitych wątków historycznych i legendowych, z którymi musiał się zetknąć podczas edukacji. Z polskich kronik zaczerpnął wątki o Popielu. Losy Balladyny skonstruował na wzór „kariery” Maryny Mniszkówny – polskiej magnatki, która poślubiła dwu carów Samozwańców: Dymitra I i Dymitra II. Nawiązał również do Wandy, co nie chciała Niemca.

[rr]Polska księżniczka Wanda nie chciała poślubić niemieckiego księcia. Urażony książę najechał na ziemie polskie. Atak został odparty, ale Wanda, by nie prowokować następnych, rzuciła się nurt Wisły[/rr]).

Kirkor Słowackiego przypomina pragnieniem obrony umęczonego Zbawiciela legendarnego króla Franków – Chlodwiga I deklarującego w religijnej ekstazie pomoc zbrojną Chrystusowi:


„Czemuż nie było mnie tam na Golgocie,
Na czarnym koniu, z uzbrojoną świtą!
Zbawiłbym Zbawcę – lub wyrąbał krocie
Zbójców na zemstę umarłemu.”


Do faktów historycznych (wywiezienie korony Bolesława Chrobrego do Niemiec przez Ryksę – żonę Mieszka II, rabunek koron polskich z wawelskiego skarbca w 1794 roku przez Prusaków, koronowanie cara Mikołaja w 1829 roku koroną rosyjską na króla polskiego) nawiązał poeta w „micie” cudownej korony Lecha – symbolu państwowości, dobrobytu, pomyślności. Brak tego „talizmanu” przynosi krajowi nieszczęście. Zdetronizowany Popiel III ukrywa się w leśnej głuszy w szatach Pustelnika. W tajemnicy przechowuje „świętą” koronę Lecha (z legendy o „protoplascie” państwa polskiego), która, gdy tylko założy ją prawowity właściciel sprawi, że na kraj spłyną wszelkie łaski i nie będzie krwawych, niesprawiedliwych rządów uosabianych przez „karminowe stawy”. Cudowny „amulet” wpada w ręce diablików i trafia na głowę niewłaściwej osoby: Grabca. „Król dzwonkowy” w koronie Popielów zupełnie nie rozumie, na czym polega sprawowanie rządów i znów utożsamia władzę z okrucieństwem, ograniczeniem wolności:

„(...) Odtąd brać w rekruty
I żubry, i zające, i dziki, i łosie
Kwiaty, jeśli zechcą kąpać listki w rosie,
Niech płacą, (...)
Zabronić, aby sejmik jaskółczy usiadał
Na trzcinach i o sprawie politycznej sądził.
Wróblów sejmy rozpędzić; ja sam będę rządził
I wieszał, i nagradzał... (...)”


(aluzja do czasów przed powstaniem listopadowym: cenzura, zawieszono wolność zgromadzeń, popowstaniowe represje: masowy pobór do wojska, prześladowania).

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

W "Balladynie" brak:
a) groteski i humoru
b) faktów historycznych
c) odwołania do baśni
d) odwołania do legend
Rozwiązanie

„Wróblów sejmy rozpędzić; ja sam będę rządził I wieszał, i nagradzał... (...)” - to słowa odnoszące się do:
a) Wielkiej Emigracji
b) koronacji cara na króla Polski
c) przed powstaniem listopadowym
d) kongresu wiedeńskiego
Rozwiązanie

Wątki o Popielu zaczerpnął Słowacki z:
a) legend
b) przekazów ustnych
c) mitów
d) polskich kronik
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Balladyna” streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Balladyny” w pigułce
Geneza „Balladyny”
Czas i miejsce akcji w „Balladynie”
Baśniowość, ludowość i historia w „Balladynie” Słowackiego
Biografia Juliusza Słowackiego
Problematyka władzy w „Balladynie”
Groteska w „Balladynie”
Fantastyka w „Balladynie”
Symbolika „Balladyny”
Melodyjność i plastyczność „Balladyny”
Styl „Balladyny”
„Balladyna” jako dramat romantyczny – kompozycja i struktura
Konflikty moralne w „Balladynie”
„Balladyna” jako antybaśń i antydramat
„Szekspiryzm” w „Balladynie” Juliusza Słowackiego
Motywy literackie w „Balladynie”
Plan wydarzeń „Balladyny”
Kalendarium twórczości Słowackiego
Nawiązania do „Balladyny”
Najważniejsze inscenizacje „Balladyny”
Opinie i komentarze o „Balladynie”
Najważniejsze cytaty „Balladyny”
Bibliografia




Bohaterowie
„Balladyna” – charakterystyka tytułowej postaci
Alina i Balladyna – charakterystyka porównawcza
Charakterystyka postaci fantastycznych – Goplana, Skierka i Chochlik
Charakterystyka pozostałych bohaterów





Tagi: